بهترین روش های درمان اسکار

جای زخم یا اسکار، نتیجه طبیعی فرآیند ترمیم پوست پس از هر گونه آسیب است؛ از بریدگی و جراحی گرفته تا آکنه، سوختگی و زخم‌های عمیق. وقتی پوست آسیب می‌بیند، بدن با تولید کلاژن جدید سعی می‌کند بافت را ترمیم کند، اما این بافت جدید معمولاً از نظر بافت، رنگ و انعطاف‌پذیری با پوست اطراف متفاوت است و همین تفاوت، اسکار قابل مشاهده را ایجاد می‌کند.

روش‌های متعدد و مؤثری برای کاهش، صاف کردن و حتی محو کردن جای زخم‌ها و درمان اسکار در شیراز وجود دارند. در این مقاله، به زبان ساده توضیح می‌دهیم هر نوع اسکار با چه روشی درمان می‌شود، چند جلسه لازم است، دوره نقاهت چقدر است، چه عوارضی دارد و هزینه درمان اسکار در شیراز حدوداً چقدر است.

هر زمان زخم از لایه سطحی پوست عبور کند، بدن برای بستن سریع آن، کلاژن تولید می‌کند. این کلاژن جدید مثل بافت اصلی پوست منظم و شبکه‌ای نیست؛ موازی و فشرده چیده می‌شود. نتیجه، بافتی است که:

• غدد چربی و فولیکول مو ندارد
• کشش و انعطاف پوست سالم را ندارد
• رنگ و بازتاب نور متفاوتی دارد

به همین دلیل اسکار یک بافت جایگزین است، نه بافت ترمیم شده. کاری که درمان انجام می‌دهد، بازسازی و مرتب کردن این کلاژن است تا اسکار هم سطح، هم رنگ و کم دیده‌تر شود.

اگر می‌خواهید مکانیسم را ساده ببینید: پوست، زخم را «وصله» می‌زند و ما در درمان، این وصله را نامرئی‌تر می‌کنیم.

انواع اسکار پوست

نوع اسکار	ظاهر	مثال شایع
آتروفیک (فرو رفته)	گودی و فرورفتگی، سایه‌دار در نور	جای جوش صورت، آبله مرغان
هیپرتروفیک (برجسته)	برجسته اما محدود به مرز زخم	جای بخیه، جای سوختگی
کلوئید	برجسته و رشدکرده بیرون از مرز زخم، گاهی خارش‌دار	سینه، شانه، لاله گوش
انقباضی (کنتراکچر)	کشیدگی پوست و محدودیت حرکت	سوختگی وسیع
استریا (ترک پوستی)	خطوط موازی صورتی یا سفید	بارداری، تغییر وزن، رشد سریع

تفاوت آتروفیک و کلوئید فقط ظاهری نیست؛ از نظر درمان هم کاملا برعکس هم است. روشی که کلوئید را درمان می‌کند (مثل تزریق کورتون) اسکار فرورفته را بدتر می‌کند و روشی که گودی را پر می‌کند (فیلر) روی کلوئید نتیجه معکوس می‌دهد. بنابراین تشخیص نوع اسکار توسط پزشک مهم ترین قدم قبل از درمان است.

روش های تشخیص نوع اسکار

تشخیص در مطب با معاینه انجام می‌شود و پزشک این موارد را بررسی می‌کند:

• اسکار برجسته است یا فرورفته؛ و اگر فرورفته باشد، از نوع ice-pick (باریک و عمیق)، boxcar (با لبه‌های تیز) یا rolling (با لبه‌های نرم و ملایم) است.
• اسکار کمتر از یک سال قدمت دارد یا قدیمی‌تر است؛ اسکارهای جدیدتر معمولاً تغییرپذیرتر هستند.
• رنگ پوست فرد چیست؛ در پوست‌های گندمی و تیره‌تر، احتمال ایجاد لک بعد از درمان بیشتر است.
• آیا فرد یا اعضای خانواده سابقه کلوئید دارند یا نه.
• آیا در همان ناحیه هنوز آکنه یا التهاب فعال وجود دارد یا خیر.

بدون این تشخیص، انتخاب روش درمان بر اساس حدس و گمان است. به همین دلیل دکتر سمر نامیان نه تنها برای اسکار، بلکه برای تمامی خدمات پوست در شیراز همیشه ابتدا یک جلسه مشاوره و تعیین نقشه درمان ترتیب می‌دهند.

درمان اسکار بر اساس نوع اسکار

روش های درمان جای زخم بر اساس نوع اسکار و تشخیص پزشک یکی از موارد زیر است:

درمان اسکار فرورفته صورت

اسکار فرورفته صورت معمولا ترکیبی از چند نوع گودی است و به همین دلیل با یک روش تنها به نتیجه مطلوب نمی‌رسد. برنامه رایج:

• میکرونیدلینگ RF برای گودی‌های متوسط تا عمیق و بازسازی کلاژن
• سابسیژن برای اسکارهایی که با نوارهای فیبروزی به عمق چسبیده‌اند
• فیلر برای هم‌تراز کردن سریع گودی‌های باقیمانده

نتیجه واقع بینانه: بهبود ۵۰ تا ۷۰ درصد در ۳ تا ۶ ماه.

درمان اسکار برجسته (هیپرتروفیک)

اسکار برجسته‌ای که کمتر از یک سال سن دارد، بهترین پاسخ را به درمان می‌دهد. خط اول درمان تزریق کورتیکواستروئید است، همراه با ژل یا نوار سیلیکونی در خانه. در اسکارهای مقاوم، کرایوتراپی به برنامه اضافه می‌شود.

درمان اسکار کلوئید یا گوشت اضافه

کلوئید سرسخت‌ترین نوع اسکار است، چون تمایل به برگشت دارد. بهترین روش درمان آن، ترکیبی است:

• تزریق تریامسینولون هر ۴ تا ۶ هفته
• کرایوتراپی برای کلوئیدهای برجسته و مقاوم
• در کلوئیدهای بزرگ: جراحی + تزریق نگهدارنده بعد از آن

جراحی تنها و بدون درمان مکمل، احتمال عود بالایی دارد و توصیه نمی‌شود.

درمان اسکار آتروفیک

اسکار آتروفیک یعنی کاهش حجم بافت زیر پوست. درمان روی دو محور است: تحریک ساخت کلاژن با روش‌هایی مثل اگزوزوم برای درمان اسکار، میکرونیدلینگ، میکرونیدلینگ RF و PRP و جبران حجم از دست رفته با فیلر، سابسیژن.

رفع جای جوش عمیق

جای جوش عمیق نوع ice-pick با فیلر پر نمی‌شود؛ دهانه آن باریک است و فیلر جا نمی‌گیرد. برای درمان جای جوش ترکیب میکرونیدلینگ RF با سابسیژن و در برخی اسکارهای منفرد، برداشتن نقطه‌ای (punch) نتیجه بهتری می‌دهد. این نوع اسکار کندترین پاسخ را به درمان دارد.

درمان اسکار سوختگی

اسکار سوختگی معمولا پهن، رنگ پریده یا برجسته و همراه با کشیدگی است. مسیر درمان:

• در ماه‌های اول: نوار و ژل سیلیکونی، فشار درمانی، محافظت کامل از آفتاب
• در فاز بعد: میکرونیدلینگ RF برای نرم شدن و انعطاف بافت
• در انقباض شدید و محدودیت حرکت: ارجاع برای جراحی ترمیمی

درمان اسکار بعد از عمل جراحی (درمان اسکار بخیه)

بهترین زمان مداخله برای درمان جای بخیه، همان دو تا سه ماه اول است که اسکار هنوز در حال شکل‌گیری است. سیلیکون منظم، پرهیز از کشش روی زخم و ضدآفتاب می‌تواند سرنوشت اسکار را عوض کند. اگر اسکار پهن یا برجسته شده باشد، تزریق یا اصلاح جراحی خط اسکار در نظر گرفته می‌شود.

درمان اسکار سزارین

اسکار سزارین سه مشکل رایج دارد: برجستگی خط، تیرگی و چسبندگی به بافت زیرین که باعث فرورفتگی و «چین» بالای خط می‌شود. برنامه معمول درمان:

• تزریق کورتون در بخش‌های برجسته
• سابسیژن برای آزاد کردن چسبندگی
• میکرونیدلینگ RF برای یکنواخت کردن بافت
• درمان تیرگی بعد از اتمام شیردهی

درمان ترک های پوستی (استریا)

ترک‌های تازه (صورتی و قرمز) پاسخ بهتری به درمان می‌دهند. میکرونیدلینگ و میکرونیدلینگ RF روش اصلی است و معمولا به ۴ تا ۶ جلسه نیاز دارد. ترک‌های سفید و قدیمی بهبود جزئی‌تری دارند و انتظار واقع بینانه، کاهش عمق و بهتر شدن بافت است، نه حذف کامل.

درمان اسکار با میکرونیدلینگ

در میکرونیدلینگ صدها سوزن ریز به صورت کنترل شده پوست را سوراخ می‌کنند و بدون از بین بردن لایه رویی، کلاژن‌سازی مجدد را تحریک می‌کنند.

• مناسب برای: اسکار آتروفیک ناشی از آکنه، جای جوش سطحی تا متوسط، اسکار هیپرتروفیک خفیف
• مناسب نیست برای: کلوئید فعال (ممکن است تحریک شود)، پوست با التهاب یا عفونت فعال، اختلالات انعقادی، مصرف داروهای رقیق کننده خون

میکرونیدلینگ برای درمان اسکار	جزئیات
تعداد جلسات	۴ تا ۶ جلسه، با فاصله ۳ تا ۴ هفته
دوره نقاهت	۲۴ تا ۴۸ ساعت قرمزی ملایم
عوارض	قرمزی گذرا، احتمال عفونت در صورت غیر استریل بودن دستگاه، هیپرپیگمانتاسیون موقت (نادر)
نتایج	بهبود ۳۰ تا ۶۰٪
قیمت	از ۱ میلیون تومان هر جلسه

مراقبت‌ها: پرهیز از تماس با آب ۶ تا ۱۲ ساعت، مرطوب کننده ملایم و فاقد اسید، ضدآفتاب از روز بعد، پرهیز از ورزش شدید تا ۲۴ ساعت.

میکرونیدلینگ گزینه خوبی برای بهبود تدریجی و نگهداری است و معمولاً با PRP ترکیب می‌شود.

درمان اسکار با میکرونیدلینگ RF

در این روش، سوزن‌های میکرونیدلینگ انرژی رادیوفرکوئنسی را به عمق پوست منتقل می‌کنند. این روش عمیق‌تر و مؤثرتر از میکرونیدلینگ ساده است.

• مناسب برای: اسکار آتروفیک عمیق، اسکار همراه با شلی بافت پوست، و به عنوان جایگزین ایمن‌تر برای پوست‌های گندمی و تیره
• مناسب نیست برای: دارندگان پیس میکر، بارداری، وجود فلز داخل بدن در ناحیه درمان، کلوئید فعال

درمان اسکار با میکرونیدلینگ RF	جزئیات
تعداد جلسات	۳ تا ۴ جلسه، با فاصله ۶ تا ۸ هفته
دوره نقاهت	۳ تا ۵ روز قرمزی و تورم ملایم
عوارض	قرمزی و تورم ۲ تا ۵ روز، ضایعات موقت (نادر)، هیپرپیگمانتاسیون کمتر از لیزرهای لایه‌بردار
نتایج	قابل مقایسه با لیزر فرکشنال، با ریسک کمتر برای پوست تیره
قیمت	از ۱.۵ میلیون تومان هر جلسه

مراقبت‌ها: مشابه میکرونیدلینگ ساده، به اضافه پرهیز از آرایش تا ۲ روز.

درمان اسکار با تزریق کورتیکواستروئید (تریامسینولون)

دارو مستقیماً داخل اسکار برجسته تزریق می‌شود، تولید کلاژن اضافه را مهار می‌کند و اسکار را تخت می‌کند.

• مناسب برای: اسکار کلوئید (درمان خط اول)، اسکار هیپرتروفیک تازه
• مناسب نیست برای: اسکار آتروفیک یا فرورفته (کاملاً اشتباه است و وضع را بدتر می‌کند)، اسکار صاف و قدیمی بدون برجستگی

تزریق کورتون برای اسکار	جزئیات
تعداد جلسات	۳ تا ۶ جلسه، با فاصله ۴ تا ۶ هفته
دوره نقاهت	تقریباً صفر
نتایج	مناسب کلوئیدهای کوچک؛ کلوئید بزرگ نیاز به ترکیب با جراحی یا کرایوتراپی دارد
قیمت	از ۵۰۰ هزار تومان هر جلسه، بسته به اندازه ناحیه

نکته مهم در تزریق کورتون برای درمان اسکار بر اساس آنچه در NCBI آمده این است که تزریق باید با دقت بالا و به اندازه انجام شود؛ زیرا تزریق بیش از حد دارو می‌تواند باعث عوارضی مثل نازک شدن پوست، تحلیل رفتن چربی زیر پوستی (ایجاد فرورفتگی) و نمایان شدن مویرگ‌ها (تلانژکتازی) در اطراف اسکار شود.

درمان اسکار با تزریق فیلر

فیلر هیالورونیک اسید زیر اسکار فرورفته تزریق می‌شود تا سطح آن با پوست اطراف هم‌تراز شود.

• مناسب برای: اسکار آتروفیک نوع rolling با لبه‌های ملایم، اسکار جای جوش نوع boxcar عمیق
• مناسب نیست برای: اسکار ice-pick (خیلی باریک و عمیق، فیلر جا نمی‌گیرد)، اسکار هیپرتروفیک و کلوئید (نتیجه معکوس)، افراد با آلرژی به هیالورونیک اسید

درمان اسکار با فیلر	جزئیات
تعداد جلسات	۱ تا ۲ جلسه
دوره نقاهت	۲۴ تا ۴۸ ساعت
عوارض	کبودی و تورم موقت، توده‌های نامنظم در صورت تزریق نادرست، و به ندرت انسداد عروقی در صورت تزریق توسط فرد غیرمتخصص
نتایج	نتیجه فوری اما موقت؛ ماندگاری ۶ تا ۱۸ ماه بسته به نوع فیلر
قیمت	از ۴ میلیون تومان، بسته به حجم مصرفی

مراقبت‌ها: پرهیز از فشار روی ناحیه تا ۴۸ ساعت، پرهیز از سونا، حمام داغ و ورزش شدید تا ۴۸ ساعت، و ماساژ ملایم در صورت توصیه پزشک.

فیلر گزینه خوبی برای مناسبت‌های نزدیک یا برای «پیش نمایش» نتیجه قبل از تصمیم نهایی درباره درمان‌های ماندگارتر است.

درمان اسکار با کرایوتراپی (سرما درمانی)

نیتروژن مایع با دمای منفی ۱۹۶ درجه روی اسکار کلوئید اسپری می‌شود. سلول‌های کلوئید در چرخه یخ زدن و آب شدن آسیب می‌بینند و حجم اسکار کم می‌شود. این روش در بیشتر موارد با تشخیص پزشک با تزریق کورتون ترکیب می‌شود.

• مناسب برای: اسکار کلوئید فعال و برجسته، اسکار هیپرتروفیک مقاوم به تزریق
• مناسب نیست برای: پوست‌های بسیار تیره (خطر بالای سفید شدن دائمی پوست)، اسکار آتروفیک

کرایوتراپی برای اسکار	جزئیات
تعداد جلسات	۳ تا ۶ جلسه، با فاصله ۴ تا ۶ هفته
دوره نقاهت	۵ تا ۱۰ روز؛ تاول، تورم و در نهایت پوسته‌ریزی
عوارض	تاول بزرگ و دردناک، هیپوپیگمانتاسیون دائمی، درد در طول و بعد از پروسه
نتایج	کاهش حجم کلوئید و تسکین خارش آن
قیمت	از ۱ میلیون تومان هر جلسه

مراقبت‌ها: تاول را تا ترکیدن طبیعی خشک نگه دارید، بعد از تخلیه از پماد آنتی‌بیوتیک استفاده کنید و ناحیه را کامل از آفتاب محافظت کنید.

PRP در درمان اسکار

پلاسمای غنی از پلاکت از خون خود فرد تهیه و در پوست تزریق یا همراه میکرونیدلینگ استفاده می‌شود. فاکتورهای رشد موجود در آن، ترمیم و کلاژن‌سازی را تقویت می‌کنند. PRP به تنهایی معجزه نمی‌کند اما در ترکیب با میکرونیدلینگ، سرعت بهبود و کیفیت نتیجه را بالا می‌برد.

اگزوزوم برای درمان جای زخم

اگزوزوم‌ها پیام رسان‌های سلولی هستند که پس از میکرونیدلینگ روی پوست استفاده می‌شوند و بازسازی را تقویت می‌کنند.

سابسیژن برای اسکار

مؤثرترین روش برای اسکارهای «چسبیده» و rolling سابسیژن است. در این روش با یک سوزن مخصوص، نوارهای فیبروزی که اسکار را به عمق پوست کشیده‌اند آزاد می‌شوند.

جراحی اصلاح اسکار

در جراحی اسکار برداشته می‌شود و زخم با تکنیک دقیق‌تری بسته می‌شود تا به یک خط ظریف تبدیل شود. این روش برای اسکارهای جراحی پهن و انقباض سوختگی مناسب است. در افراد با سابقه کلوئیدسازی شدید نیاز به درمان مکمل دارد.

درم ابریژن برای اسکار

لایه‌برداری مکانیکی سطح پوست برای یکنواخت کردن لبه‌های اسکار است. این روش در درمان اسکارهای سطحی و ناهمواری‌های لبه‌دار موثر است.

لیزر در درمان اسکار

لیزر CO2 فرکشنال، لیزر اربیوم و لیزر کیوسوییچ هم از گزینه‌های درمان اسکار و تیرگی آن هستند. رویکرد درمانی دکتر نامیان بر پایه روش‌های سوزنی، تزریقی و ترکیبی است که برای پوست‌های گندمی و تیره ایرانی ریسک لک کمتری دارند.

درمان‌های موضعی و خانگی اسکار

این روش‌ها جای درمان تخصصی را نمی‌گیرند، اما در کاهش اسکارهای تازه تا حدودی اثر دارند:

• ژل و نوار سیلیکونی: بیشترین شواهد علمی را در بین درمان‌های خانگی دارد. برای اسکار برجسته و تازه، حداقل ۱۲ ساعت در روز و به مدت ۲ تا ۳ ماه باید استفاده شوند.
• ضدآفتاب SPF ۵۰: ساده‌ترین و مؤثرترین کار. آفتاب، اسکار تازه را تیره و ماندگار می‌کند.
• مرطوب کننده و ماساژ ملایم: بافت نرم‌تر، اسکار انعطاف‌پذیرتر.
• کرم‌های حاوی پیازچه (آلیوم سپا)، ویتامین E یا روغن‌های گیاهی: اثر محدود و در حد کمکی. انتظار حذف اسکار از آنها نداشته باشید.

مقایسه کامل روش های درمان اسکار

روش	مکانیسم	مناسب برای	نامناسب برای	تعداد جلسات	دوره نقاهت	عوارض اصلی	نتایج مورد انتظار	قیمت تقریبی (تومان)
میکرونیدلینگ RF	سوزن + گرمای رادیوفرکوئنسی	آتروفیک عمیق، پوست گندمی و تیره	بارداری، پیس‌میکر	۳ تا ۴ (هر ۶ تا ۸ هفته)	۳ تا ۵ روز	تورم و قرمزی موقت	بهبود خوب با ریسک لک کم	۱.۵ تا ۳.۵ میلیون
میکرونیدلینگ ساده	سوراخ کردن مکانیکی و سبک	آتروفیک سطحی، نگهداری کلاژن	کلوئید فعال، عفونت پوستی	۴ تا ۶ (هر ۳ تا ۴ هفته)	۱ تا ۲ روز	قرمزی موقت، عفونت در صورت غیراستریل بودن	بهبود ملایم و تدریجی	۸۰۰ هزار تا ۲ میلیون
PRP	فاکتورهای رشد خود فرد	آتروفیک، تقویت سایر درمان‌ها	اختلالات خونی	۳ تا ۴	۲۴ ساعت	تورم و کبودی مختصر	تقویت نتیجه روش اصلی	۲ تا ۴ میلیون
تزریق کورتیکواستروئید	کاهش کلاژن اضافه و التهاب	کلوئید، هیپرتروفیک تازه	اسکار فرورفته	۳ تا ۶ (هر ۴ تا ۶ هفته)	تقریباً صفر	آتروفی پوست، روشن شدن موضعی	تخت شدن برجستگی	۵۰۰ هزار تا ۲ میلیون
تزریق فیلر	پر کردن حجم از دست رفته	آتروفیک عمیق نوع غلتان	کلوئید، اسکار باریک و تیز	۱ تا ۲	۲۴ تا ۴۸ ساعت	کبودی، موقت بودن اثر	بهبود فوری، ماندگاری ۶–۱۸ ماه	از ۴ میلیون
کرایوتراپی	انجماد سلول‌های کلوئید	کلوئید فعال، هیپرتروفیک مقاوم	پوست تیره (لک سفید دائم)	۳ تا ۶ (هر ۴ تا ۶ هفته)	۵ تا ۱۰ روز	تاول، درد، هیپوپیگمانتاسیون	کوچک شدن توده کلوئید	۱ تا ۳ میلیون
سابسیژن	آزادکردن چسبندگی زیر اسکار	اسکار چسبیده و غلتان	اختلالات انعقادی	۱ تا ۳	۳ تا ۷ روز	کبودی و تورم	بالا آمدن سطح اسکار	۲ تا ۴ میلیون
جراحی اصلاح اسکار	برداشتن اسکار و بازسازی زخم	اسکار جراحی پهن، انقباض سوختگی	سابقه شدید کلوئیدسازی	یک بار	۲ تا ۴ هفته	عفونت، باز شدن بخیه، عود	تبدیل اسکار پهن به خط ظریف	۱۰ تا ۵۰ میلیون

طبق آنچه در Illinois Dermatology Institute آمده:

Microneedling is highly effective for reducing atrophic acne scars, improving skin texture, and delivering smoother skin over several sessions. 

میکرونیدلینگ برای کاهش اسکارهای آتروفیک آکنه بسیار مؤثر است و با چند جلسه درمان، به بهبود بافت پوست و صاف‌تر شدن آن کمک می‌کند.

مراقبت های بعد از درمان اسکار

• ۲۴ ساعت اول: پوست را دست نزنید و نخارانید، از آب داغ و بخار پرهیز کنید، ورزش شدید و عرق کردن ممنوع.
• روز ۲ تا ۵: مرطوب کننده ملایم و بدون اسید، ضدآفتاب SPF ۵۰ حتی در فضای بسته و روزهای ابری، پرهیز از آرایش سنگین.
• هفته اول تا سوم: پوسته‌ها را نکنید، از استخر، سونا و جکوزی دوری کنید، محصولات حاوی رتینول، ویتامین C اسیدی و AHA/BHA را با تأیید پزشک برگردانید.
• تا ۳ ماه: ضدآفتاب منظم، کلید حفظ نتیجه است. بی‌توجهی به آفتاب می‌تواند تمام نتیجه چند جلسه درمان را با لک از بین ببرد.

نتایج واقع ‌بینانه از درمان اسکار؛ چقدر بهبود انتظار داشته باشیم؟

• اسکار کاملاً از بین نمی‌رود؛ بهبود واقع بینانه بین ۵۰ تا ۸۰ درصد است.
• نتیجه نهایی روش‌های کلاژن‌ساز بعد از ۳ تا ۶ ماه مشخص می‌شود، چون کلاژن‌سازی تدریجی است.
• اسکارهای قدیمی‌تر پاسخ کندتر و کمتری دارند.
• کلوئید تمایل به برگشت دارد؛ در این نوع، درمان نگهدارنده بخشی از برنامه است، نه نشانه شکست درمان.
• بهترین نتایج تقریباً همیشه با ترکیب دو یا سه روش به دست می‌آید، نه با یک روش تنها.

هزینه درمان اسکار در شیراز چقدر است؟

قیمت‌ها به وسعت ناحیه، نوع اسکار و نوع درمان، تعداد جلسات و مواد مصرفی بستگی دارد. هزینه دقیق درمان شما فقط بعد از معاینه و مشخص شدن نوع اسکار مشخص می‌شود.

سخن پایانی

ایجاد اسکار بخشی طبیعی از فرآیند بهبود پس از آسیب است. ظاهر اسکار‌ها می‌تواند بسته به محل آسیب، سن، ژنتیک و نوع پوست شما متفاوت باشد. اگرچه در بیشتر موارد نمی‌توان اسکار را به طور کامل از بین برد، اما روش های درمانی متعددی وجود دارد که می‌توانند آنها را کمتر قابل مشاهده کنند.

«بهترین روش درمان اسکار» وجود ندارد؛ بهترین برنامه برای نوع اسکار شما باید توسط بهترین دکتر درمان اسکار شیراز انتخاب شود. برای دریافت نوبت مشاوره با دکتر سمر نامیان در مورد از بین بردن جای زخم و اسکار، با شماره ۰۹۹۳۵۴۷۵۰۱۳ تماس بگیرید یا در واتساپ یا بله پیام دهید.

منابع

hopkinsmedicine , utah , ncbi , nlm , nlm , nih , illinoisderm , clevelandclinic , uvahealth